Health Score Tool
Krijg inzicht in hoe jouw gebouw bijdraagt aan de gezondheid en het welzijn van gebruikers. De Health Score gebruikt hiervoor bestaande normen en richtwaarden.
Klaar met de beoordeling? We horen graag wat je van de Health Score vindt. Met jouw feedback kunnen we de tool verder verbeteren.
Bedankt!
Hoe werkt de Health Score?
Twee beoordelingsniveaus
1. Gezondheidsparameters gelden als minimumeisen. Als hieraan niet wordt voldaan, wordt de score beperkt tot E–G
2. Welzijnsparameters bepalen de uiteindelijke beoordeling van A tot en met E
2. Welzijnsparameters bepalen de uiteindelijke beoordeling van A tot en met E
| Score | Betekenis |
|---|---|
| A | Uitstekende kwaliteit |
| B | Goede kwaliteit |
| C | Redelijke kwaliteit |
| D | Voldoende kwaliteit |
| E | Onvoldoende kwaliteit |
| F | Slechte kwaliteit |
| G | Zorgwekkend |
Gebouwtype selecteren
Woongebouw
Appartementengebouwen, woningen
Kantoor/overheid
Kantoren, overheidsgebouwen
Schoolgebouw
Scholen, onderwijs
Gezondheidsparameter 1/6
Buitenluchtkwaliteit (ODA)
Bepaling van de buitenluchtkwaliteit op de locatie van het gebouw
Toelichting
De ODA-waarde beschrijft de kwaliteit van de buitenlucht op de locatie van het gebouw.
Omdat buitenlucht als verse lucht het gebouw binnenkomt, heeft deze een grote invloed op de kwaliteit van de binnenlucht.
Hoe slechter de buitenlucht (ODA 2 of 3), hoe hoger de eisen aan filtering en luchtreiniging.
Wat betekenen ODA 1–3?
ODA 1 = onbelaste locatie (platteland, kleine stad, woonwijk).
ODA 2 = matig belaste locatie (stedelijk gebied met merkbaar verkeer).
ODA 3 = verhoogd belaste locatie, bijvoorbeeld door de nabijheid van drukke wegen, industrie of intensieve landbouw.
Google Maps – voor het bepalen van de relevante afstanden
Luchtmetingen in Nederland – luchtkwaliteitsindex (PM2,5, PM10 per meetstation) · IQAir World Air Quality Map – fijnstof op de locatie internationaal vergelijken
De ODA-waarde beschrijft de kwaliteit van de buitenlucht op de locatie van het gebouw.
Omdat buitenlucht als verse lucht het gebouw binnenkomt, heeft deze een grote invloed op de kwaliteit van de binnenlucht.
Hoe slechter de buitenlucht (ODA 2 of 3), hoe hoger de eisen aan filtering en luchtreiniging.
Wat betekenen ODA 1–3?
ODA 1 = onbelaste locatie (platteland, kleine stad, woonwijk).
ODA 2 = matig belaste locatie (stedelijk gebied met merkbaar verkeer).
ODA 3 = verhoogd belaste locatie, bijvoorbeeld door de nabijheid van drukke wegen, industrie of intensieve landbouw.
Google Maps – voor het bepalen van de relevante afstanden
Luchtmetingen in Nederland – luchtkwaliteitsindex (PM2,5, PM10 per meetstation) · IQAir World Air Quality Map – fijnstof op de locatie internationaal vergelijken
ODA 1 – Aan alle criteria moet zijn voldaan:
ODA 3 – Eén criterium is voldoende:
Gezondheidsparameter 2/6
Radon
Beoordeling van de radonbelasting in de bodemlucht
Toelichting
De hoeveelheid radon in de bodem verschilt per locatie. Radon kan via de bodem en de fundering het gebouw binnendringen en zo de binnenlucht beïnvloeden.
Bij een middelhoge of hoge radonconcentratie in de bodem zijn maatregelen nodig om te voorkomen dat radon het gebouw binnendringt. Bij een hoge concentratie moet daarnaast worden aangetoond dat de radonconcentratie in de binnenlucht onder 300 Bq/m³ blijft.
Let op: de waarde voor de binnenlucht wordt uitgedrukt in Bq/m³. De waarden op de radonkaart gaan over de bodemlucht en worden uitgedrukt in kBq/m³. Deze waarden kun je daarom niet één-op-één met elkaar vergelijken.
Let op de eenheid: Het BfS-geoportaal toont de concentratie in de bodemlucht in kBq/m³ (kilobecquerel), bijvoorbeeld ‘40’ in plaats van ‘40.000’. De keuzemogelijkheden hieronder zijn al in kBq/m³ weergegeven, zodat ze direct met de kaartlegenda kunnen worden vergeleken.
Bronnen en richtwaarden: BfS-radonkaart (DE) · RIVM (NL)
Meer weten? Health Score – Praktisch kader voor gezonde gebouwen · Hoe meet je het gezondheidseffect van binnenlucht?
De hoeveelheid radon in de bodem verschilt per locatie. Radon kan via de bodem en de fundering het gebouw binnendringen en zo de binnenlucht beïnvloeden.
Bij een middelhoge of hoge radonconcentratie in de bodem zijn maatregelen nodig om te voorkomen dat radon het gebouw binnendringt. Bij een hoge concentratie moet daarnaast worden aangetoond dat de radonconcentratie in de binnenlucht onder 300 Bq/m³ blijft.
Let op: de waarde voor de binnenlucht wordt uitgedrukt in Bq/m³. De waarden op de radonkaart gaan over de bodemlucht en worden uitgedrukt in kBq/m³. Deze waarden kun je daarom niet één-op-één met elkaar vergelijken.
Let op de eenheid: Het BfS-geoportaal toont de concentratie in de bodemlucht in kBq/m³ (kilobecquerel), bijvoorbeeld ‘40’ in plaats van ‘40.000’. De keuzemogelijkheden hieronder zijn al in kBq/m³ weergegeven, zodat ze direct met de kaartlegenda kunnen worden vergeleken.
Bronnen en richtwaarden: BfS-radonkaart (DE) · RIVM (NL)
Meer weten? Health Score – Praktisch kader voor gezonde gebouwen · Hoe meet je het gezondheidseffect van binnenlucht?
Health Score: centraal HBM-beoordelingskader dat onder meer radon omvat. ‘Hoe meet je...’ licht de gezondheidseffecten en meting van binnenlucht toe, inclusief radon.
Stap 1: radonbelasting op de locatie
De klassen komen overeen met de legenda van het BfS-geoportaal. Laag < 40 kBq/m³ · Middel 40–80 kBq/m³ · Hoog > 80 kBq/m³.
Gezondheidsparameter 3/6
Binnentemperatuur
Bescherming tegen oververhitting volgens DIN 4108-2 (alleen woongebouwen)
Toelichting
De binnentemperatuur heeft invloed op gezondheid en welzijn.
Te hoge temperaturen kunnen in de zomer leiden tot hittestress en gezondheidsklachten.
Voor woongebouwen beoordeelt de Health Score daarom de bescherming tegen oververhitting volgens DIN 4108-2.
Voor andere gebouwtypen, zoals kantoren en scholen, gelden andere beoordelingsregels. Daarom wordt deze parameter voor deze gebouwen buiten beschouwing gelaten.
Bronnen en richtwaarden: App voor het bepalen van de binnentemperatuur
Meer weten? Health Score – Praktisch kader voor gezonde gebouwen · Prestatie-indicatoren voor gezonde gebouwen
Wat betekenen ‘maximale overschrijdingsgraaduren’ ?
Kelvinuren (Kh) geven aan hoeveel en hoe lang de referentiewaarde wordt overschreden: een overschrijding van 1 K gedurende 1 uur = 1 Kh. (‘K’ = kelvin, hier gelijk aan een temperatuurverschil in °C.)
Voorbeeld: Als de kamertemperatuur 600 uur per jaar 2 K (dus 2 °C) boven de referentiewaarde van 26 °C ligt (dus op 28 °C), levert dat 600 × 2 = 1.200 Kh/a op – het toegestane budget is dan al volledig benut. Hoe groter de overschrijding, hoe sneller het budget is opgebruikt.
De binnentemperatuur heeft invloed op gezondheid en welzijn.
Te hoge temperaturen kunnen in de zomer leiden tot hittestress en gezondheidsklachten.
Voor woongebouwen beoordeelt de Health Score daarom de bescherming tegen oververhitting volgens DIN 4108-2.
Voor andere gebouwtypen, zoals kantoren en scholen, gelden andere beoordelingsregels. Daarom wordt deze parameter voor deze gebouwen buiten beschouwing gelaten.
Bronnen en richtwaarden: App voor het bepalen van de binnentemperatuur
Meer weten? Health Score – Praktisch kader voor gezonde gebouwen · Prestatie-indicatoren voor gezonde gebouwen
Health Score: HBM-beoordelingskader inclusief binnentemperatuur. Prestatie-indicatoren: streef- en referentiewaarden voor temperatuur, luchtkwaliteit, licht en geluid.
Wat betekenen ‘maximale overschrijdingsgraaduren’ ?
Kelvinuren (Kh) geven aan hoeveel en hoe lang de referentiewaarde wordt overschreden: een overschrijding van 1 K gedurende 1 uur = 1 Kh. (‘K’ = kelvin, hier gelijk aan een temperatuurverschil in °C.)
Voorbeeld: Als de kamertemperatuur 600 uur per jaar 2 K (dus 2 °C) boven de referentiewaarde van 26 °C ligt (dus op 28 °C), levert dat 600 × 2 = 1.200 Kh/a op – het toegestane budget is dan al volledig benut. Hoe groter de overschrijding, hoe sneller het budget is opgebruikt.
| Regio | Referentiewaarde [°C] | Max. overschrijdingsgraaduren [Kh/a] |
|---|---|---|
| A – Middelgebergte / kust | 25 | 1.200 |
| B – Andere regio’s | 26 | 1.200 |
| C – Oberrheingraben, Bodensee | 27 | 1.200 |
De regio-indeling volgt de Duitse zomerklimaatregio’s uit DIN 4108-2. Daarom worden de officiële Duitse regionamen gebruikt.
Weet je dit niet? Kies ‘Gedeeltelijk / onzeker’ – hieronder beantwoord je dan eenvoudige, waarneembare vragen (bijvoorbeeld over zonwering en nachtventilatie).
Hulpvragen
Zijn de kamertemperaturen in de zomer regelmatig hoger dan 26–27 °C?
Is buitenzonwering aanwezig?
Zijn er grote ramen op het zuiden/westen zonder voldoende zonwering?
Is effectieve nachtventilatie mogelijk?
Is actieve koeling aanwezig?
Gezondheidsparameter 4/6
Fijnstof PM2,5
Beoordeling volgens de Duitse grenswaarde – met verwijzing naar de WHO-richtwaarden vanaf 2030
Toelichting
Fijnstof (PM2,5) bestaat uit zeer kleine deeltjes die diep in de longen kunnen doordringen en de gezondheid kunnen schaden. Hoeveel fijnstof het gebouw binnenkomt, hangt onder meer af van de buitenluchtkwaliteit. In gebieden met veel fijnstof kan goede luchtfiltering helpen om de concentratie binnen te verlagen.
Bronnen en richtwaarden: IQAir World Air Quality Map – fijnstof op de locatie controleren
Meer weten? Health Score – Praktisch kader voor gezonde gebouwen · Gezonde lucht thuis
Fijnstof (PM2,5) bestaat uit zeer kleine deeltjes die diep in de longen kunnen doordringen en de gezondheid kunnen schaden. Hoeveel fijnstof het gebouw binnenkomt, hangt onder meer af van de buitenluchtkwaliteit. In gebieden met veel fijnstof kan goede luchtfiltering helpen om de concentratie binnen te verlagen.
Bronnen en richtwaarden: IQAir World Air Quality Map – fijnstof op de locatie controleren
Meer weten? Health Score – Praktisch kader voor gezonde gebouwen · Gezonde lucht thuis
Health Score: HBM-beoordelingskader inclusief fijnstof. Gezonde lucht thuis: praktische maatregelen tegen fijnstof, CO₂, NO₂, VOC en formaldehyde.
Gezondheidsparameter 5/6
Stikstofdioxide NO₂
Luchtreiniging in ODA 3-gebieden (toevoerlucht ≤ 20 µg/m³)
Toelichting
Stikstofdioxide (NO₂) is een luchtverontreinigende stof die vooral vrijkomt door verkeer en industriële uitstoot. Een hoge concentratie kan de luchtwegen irriteren en de gezondheid schaden. Bij sterk belaste buitenlucht (ODA 3) kijkt de Health Score daarom of de toevoerlucht voldoende wordt gereinigd.
Meer weten? Health Score – Praktisch kader voor gezonde gebouwen · Gezonde lucht thuis
Stikstofdioxide (NO₂) is een luchtverontreinigende stof die vooral vrijkomt door verkeer en industriële uitstoot. Een hoge concentratie kan de luchtwegen irriteren en de gezondheid schaden. Bij sterk belaste buitenlucht (ODA 3) kijkt de Health Score daarom of de toevoerlucht voldoende wordt gereinigd.
Meer weten? Health Score – Praktisch kader voor gezonde gebouwen · Gezonde lucht thuis
Health Score: HBM-beoordelingskader inclusief NO₂. Gezonde lucht thuis: praktische maatregelen, onder meer tegen NO₂ van gasfornuizen en verkeer.
Bij ODA 3 moet de toevoerlucht voldoen aan ≤ 20 µg/m³ NO₂.
Hulpvragen
Heeft het gebouw mechanische ventilatie met gecontroleerde toevoerlucht?
Is een actiefkoolfilter voor NO₂ aanwezig?
Ligt de luchtinlaat op voldoende afstand van een drukke weg?
Gezondheidsparameter 6a/6
Vluchtige organische stoffen (VOC)
TVOC-streefwaarde < 200 µg/m³
Toelichting
Vluchtige organische stoffen (VOC) kunnen vrijkomen uit bijvoorbeeld bouwmaterialen, verf, lijm en meubels. Een hoge concentratie kan de binnenluchtkwaliteit verslechteren. Daarom kijkt de Health Score of maatregelen zijn genomen om de totale VOC-concentratie (TVOC) onder de streefwaarde voor dit gebouwtype te houden. Voor dit gebouwtype is de streefwaarde < 200 µg/m³.
Bronnen en richtwaarden: Database om te controleren of bouwmaterialen veilig zijn
Meer weten? Health Score – Praktisch kader voor gezonde gebouwen · VOC-emissies uit biobased bouwmaterialen kwalificeren en kwantificeren
Vluchtige organische stoffen (VOC) kunnen vrijkomen uit bijvoorbeeld bouwmaterialen, verf, lijm en meubels. Een hoge concentratie kan de binnenluchtkwaliteit verslechteren. Daarom kijkt de Health Score of maatregelen zijn genomen om de totale VOC-concentratie (TVOC) onder de streefwaarde voor dit gebouwtype te houden. Voor dit gebouwtype is de streefwaarde < 200 µg/m³.
Bronnen en richtwaarden: Database om te controleren of bouwmaterialen veilig zijn
Meer weten? Health Score – Praktisch kader voor gezonde gebouwen · VOC-emissies uit biobased bouwmaterialen kwalificeren en kwantificeren
Health Score: HBM-beoordelingskader inclusief VOC. Verdiepend artikel: kwalificatie en kwantificatie van VOC-emissies uit bouwmaterialen, inclusief testcertificaten.
Verhoogd VOC-risico bij: verf/lak, lijm, vloerbedekking, houtproducten en afdichtingsmiddelen.
Gezondheidsparameter 6b/6
Formaldehyde
Grenswaarde: 30 µg/m³ binnenlucht
Toelichting
Formaldehyde wordt apart beoordeeld vanwege de gezondheidsrisico’s. De Health Score kijkt daarom of maatregelen zijn genomen om de concentratie in de binnenlucht onder 30 µg/m³ te houden.
Bronnen en richtwaarden: Meetapparaat om zelf formaldehyde te meten · Database om te controleren of bouwmaterialen veilig zijn
Meer weten? Health Score – Praktisch kader voor gezonde gebouwen · Vragenlijst voor gezonde materialen
Formaldehyde wordt apart beoordeeld vanwege de gezondheidsrisico’s. De Health Score kijkt daarom of maatregelen zijn genomen om de concentratie in de binnenlucht onder 30 µg/m³ te houden.
Bronnen en richtwaarden: Meetapparaat om zelf formaldehyde te meten · Database om te controleren of bouwmaterialen veilig zijn
Meer weten? Health Score – Praktisch kader voor gezonde gebouwen · Vragenlijst voor gezonde materialen
Health Score: HBM-beoordelingskader inclusief formaldehyde. Vragenlijst: vragen aan leveranciers over emissiearme, formaldehydevrije materialen.
Je kunt dit onder meer herkennen aan certificaten voor lage emissies, zoals Indoor Air Comfort GOLD, EC1+, Blauer Engel, eco-INSTITUT of GUT.
Welzijnsparameters
De gezondheidsparameters zijn afgerond. Nu volgen de welzijnsparameters, die de uiteindelijke score bepalen.
Hoe de welzijnsparameters werken Hoe beter aan deze criteria wordt voldaan, hoe hoger de haalbare score (A–C).
Welzijnsparameter 1/9
Temperatuurcomfort
Thermisch comfort volgens DIN EN 16798-1
Toelichting
De temperatuur is een belangrijke factor voor het thermisch comfort van gebruikers.
Thermisch comfort geeft aan hoe prettig de temperatuur in een ruimte wordt ervaren.
In de Health Score wordt de temperatuur als welzijnsparameter beoordeeld, bijvoorbeeld aan de hand van comfortcategorieën volgens DIN EN ISO 7730.
In tegenstelling tot de gezondheidsparameters is dit geen minimumeis, maar een kwaliteitskenmerk: hoe beter het thermisch comfort, hoe hoger de beoordeling in de Health Score.
Meer weten? Wat is een gezond gebouw – en waarom is het de juiste keuze? · Bouwcriteria: de drie fasen van een gezond gebouw
De temperatuur is een belangrijke factor voor het thermisch comfort van gebruikers.
Thermisch comfort geeft aan hoe prettig de temperatuur in een ruimte wordt ervaren.
In de Health Score wordt de temperatuur als welzijnsparameter beoordeeld, bijvoorbeeld aan de hand van comfortcategorieën volgens DIN EN ISO 7730.
In tegenstelling tot de gezondheidsparameters is dit geen minimumeis, maar een kwaliteitskenmerk: hoe beter het thermisch comfort, hoe hoger de beoordeling in de Health Score.
Meer weten? Wat is een gezond gebouw – en waarom is het de juiste keuze? · Bouwcriteria: de drie fasen van een gezond gebouw
Wat is een gezond gebouw: basisinformatie over thermisch comfort, licht, akoestiek en materialen. Bouwcriteria – de drie fasen: onder meer eisen aan thermisch comfort.
Ontwerpcategorie selecteren:
I
Zeer hoog
16°29°
Winter min.
(woonruimten)21°C
(woonruimten)21°C
Winter min.
(andere ruimten)18°C
(andere ruimten)18°C
Zomer max.25,5 °C
Vochtigheid30–50 %
II
Hoog
16°29°
Winter min.
(woonruimten)20°C
(woonruimten)20°C
Winter min.
(andere ruimten)16°C
(andere ruimten)16°C
Zomer max.26 °C
Vochtigheid25–60 %
III
Middel
16°29°
Winter min.
(woonruimten)18°C
(woonruimten)18°C
Winter min.
(andere ruimten)14°C
(andere ruimten)14°C
Zomer max.27 °C
Vochtigheid20–70 %
IV
Laag
16°29°
Winter min.
(woonruimten)< 18°C
(woonruimten)< 18°C
Winter min.
(andere ruimten)< 14°C
(andere ruimten)< 14°C
Zomer max.> 27 °C
Vochtigheidgeen
?
Onzeker
→ Hulpvragenopenen
Hulpvragen
Wordt aan DIN 4108-2 voldaan?
Automatische buitenzonwering?
Is driedubbele beglazing aanwezig?
Zeer hoge isolatiestandaard? (U-waarde buitenmuur ca. 0,20–0,24 W/(m²·K) of beter)
Invloed van gebruikers
Welzijnsparameter 2/9
Koolstofdioxide (CO₂)
Luchtkwaliteit – totale CO₂-concentratie per gebouwtype
Toelichting
De koolstofdioxideconcentratie (CO₂) is een belangrijke indicator voor de luchtkwaliteit en ventilatie in een ruimte.
Hoge CO₂-waarden kunnen leiden tot vermoeidheid, concentratieproblemen en minder comfort.
In de Health Score wordt CO₂ als welzijnsparameter beoordeeld.
Daarbij geldt: hoe lager de CO₂-concentratie en hoe beter de luchtkwaliteit, hoe hoger de haalbare score.
Meer weten? Prestatie-indicatoren voor gezonde gebouwen · Gezonde lucht thuis
De grenswaarden zijn afhankelijk van het gebouwtype (woon-, kantoor- of schoolgebouw) en gebaseerd op de klassen A (zeer goed), B (goed) en C (gemiddeld) van het Nederlandse Programma van Eisen (PvE) voor gezonde gebouwen.
De koolstofdioxideconcentratie (CO₂) is een belangrijke indicator voor de luchtkwaliteit en ventilatie in een ruimte.
Hoge CO₂-waarden kunnen leiden tot vermoeidheid, concentratieproblemen en minder comfort.
In de Health Score wordt CO₂ als welzijnsparameter beoordeeld.
Daarbij geldt: hoe lager de CO₂-concentratie en hoe beter de luchtkwaliteit, hoe hoger de haalbare score.
Meer weten? Prestatie-indicatoren voor gezonde gebouwen · Gezonde lucht thuis
Prestatie-indicatoren: streef- en referentiewaarden voor luchtkwaliteit inclusief CO₂. Gezonde lucht thuis: praktische maatregelen om CO₂ door ventilatie te verminderen.
De grenswaarden zijn afhankelijk van het gebouwtype (woon-, kantoor- of schoolgebouw) en gebaseerd op de klassen A (zeer goed), B (goed) en C (gemiddeld) van het Nederlandse Programma van Eisen (PvE) voor gezonde gebouwen.
I
Zeer goed
CO₂-concentratie≤750 ppm
Ventilatiedebiet≥60 m³/h·P
II
Goed
CO₂-concentratie≤900 ppm
Ventilatiedebiet≥40 m³/h·P
III
Middel
CO₂-concentratie≤1150 ppm
Ventilatiedebiet≥25 m³/h·P
IV
Slecht
CO₂-concentratie>1150 ppm
Ventilatiedebiet<25 m³/h·P
?
Onzeker
→ Hulpvragenopenen
Hulpvragen
Is er een regeling op basis van CO₂ of aanwezigheid?
Is natuurlijke ventilatie van de belangrijkste gebruiksruimten mogelijk?
Welzijnsparameter 3/9
Daglicht en bezonning
Bezonningstijd 1 februari – 21 maart
Toelichting
Daglicht en bezonning hebben een grote invloed op het welzijn, de gezondheid en het functioneren van gebruikers.
Voldoende natuurlijk licht ondersteunt het bioritme en helpt mensen om prettig te zien en te werken.
In de Health Score worden daglicht en bezonning als welzijnsparameters beoordeeld.
Hoe beter de natuurlijke verlichting en bezonning van een gebouw, hoe hoger de beoordeling.
Meer weten? Bouwcriteria: de drie fasen van een gezond gebouw · Webinar: de kracht van licht in gezonde gebouwen
Daglicht en bezonning hebben een grote invloed op het welzijn, de gezondheid en het functioneren van gebruikers.
Voldoende natuurlijk licht ondersteunt het bioritme en helpt mensen om prettig te zien en te werken.
In de Health Score worden daglicht en bezonning als welzijnsparameters beoordeeld.
Hoe beter de natuurlijke verlichting en bezonning van een gebouw, hoe hoger de beoordeling.
Meer weten? Bouwcriteria: de drie fasen van een gezond gebouw · Webinar: de kracht van licht in gezonde gebouwen
Bouwcriteria – de drie fasen: onder meer eisen aan daglicht. Het webinar ‘De kracht van licht’ gaat dieper in op daglicht, bezonning en het circadiane ritme.
✕
Niet behaald
Bezonning< 1,5 h
◑
Laag
Bezonning≥ 1,5 h
◕
Middel
Bezonning≥ 3,0 h
●
Hoog
Bezonning≥ 4,0 h
?
Onzeker
→ Hulpvragenopenen
De klok toont het aandeel van de vereiste bezonningsuren in een dag van 24 uur.
Hulpvragen
Zijn verblijfsruimten op het zuiden/oosten gericht?
Zijn de ramen grotendeels onbeschaduwd door omliggende gebouwen?
Welzijnsparameter 4/9
Kunstlicht
Verlichtingskwaliteit en aanpasbaarheid
Toelichting
Kunstlicht vult daglicht aan en is bepalend voor de visuele kwaliteit en het welzijn van gebruikers.
Goede verlichting ondersteunt visuele taken, beïnvloedt de concentratie en kan een positief effect hebben op het bioritme.
In de Health Score wordt kunstlicht als welzijnsparameter beoordeeld.
Aspecten als aanpasbaarheid, lichtintensiteit en lichtkleur spelen daarbij een belangrijke rol.
Hoe beter de verlichtingskwaliteit, hoe hoger de haalbare beoordeling.
Bronnen en richtwaarden: LEDVANCE LUX-O-METER (iOS) · LEDVANCE LUX-O-METER (Android) – app voor het bepalen van kunstlicht
Meer weten? Prestatie-indicatoren voor gezonde gebouwen · Webinar: de kracht van licht in gezonde gebouwen
Kunstlicht vult daglicht aan en is bepalend voor de visuele kwaliteit en het welzijn van gebruikers.
Goede verlichting ondersteunt visuele taken, beïnvloedt de concentratie en kan een positief effect hebben op het bioritme.
In de Health Score wordt kunstlicht als welzijnsparameter beoordeeld.
Aspecten als aanpasbaarheid, lichtintensiteit en lichtkleur spelen daarbij een belangrijke rol.
Hoe beter de verlichtingskwaliteit, hoe hoger de haalbare beoordeling.
Bronnen en richtwaarden: LEDVANCE LUX-O-METER (iOS) · LEDVANCE LUX-O-METER (Android) – app voor het bepalen van kunstlicht
Meer weten? Prestatie-indicatoren voor gezonde gebouwen · Webinar: de kracht van licht in gezonde gebouwen
Prestatie-indicatoren: streef- en referentiewaarden voor kunstlicht. Webinar ‘De kracht van licht’: over het circadiane ritme, lichtkleur en Human Centric Lighting.
Hiermee worden regelbare armaturen bedoeld (bijvoorbeeld Tunable White-/HCL-systemen) die de helderheid en het blauwaandeel van het licht gedurende de dag automatisch of volgens een tijdschema aanpassen – ’s ochtends koeler, activerend licht en ’s avonds warmer, gedimd licht.
Welzijnsparameter 5/9
Geluidsisolatie
Verbeterde geluidsisolatie volgens DIN 4109-5
Toelichting
Geluidsisolatie heeft een grote invloed op het akoestisch comfort in een gebouw.
Onvoldoende geluidsisolatie kan leiden tot geluidsoverlast, concentratieproblemen en stress.
In de Health Score wordt geluidsisolatie als onderdeel van de welzijnsparameters beoordeeld.
Hoe beter storend geluid wordt tegengehouden, hoe hoger de beoordeling.
Hoe komt geluid een ruimte binnen?
Geluid kan via wanden, vloeren, ramen en andere bouwdelen een ruimte binnendringen. Ook contactgeluid, zoals voetstappen, kan via de constructie worden doorgegeven.
Mogelijke maatregelen: geluidwerende ramen en goed geïsoleerde bouwdelen. Zwevende dekvloeren en contactgeluidisolatie kunnen helpen om geluid tussen verdiepingen te beperken.
Meer weten? Bouwcriteria: de drie fasen van een gezond gebouw · Prestatie-indicatoren voor gezonde gebouwen
Geluidsisolatie heeft een grote invloed op het akoestisch comfort in een gebouw.
Onvoldoende geluidsisolatie kan leiden tot geluidsoverlast, concentratieproblemen en stress.
In de Health Score wordt geluidsisolatie als onderdeel van de welzijnsparameters beoordeeld.
Hoe beter storend geluid wordt tegengehouden, hoe hoger de beoordeling.
Hoe komt geluid een ruimte binnen?
Geluid kan via wanden, vloeren, ramen en andere bouwdelen een ruimte binnendringen. Ook contactgeluid, zoals voetstappen, kan via de constructie worden doorgegeven.
Mogelijke maatregelen: geluidwerende ramen en goed geïsoleerde bouwdelen. Zwevende dekvloeren en contactgeluidisolatie kunnen helpen om geluid tussen verdiepingen te beperken.
Meer weten? Bouwcriteria: de drie fasen van een gezond gebouw · Prestatie-indicatoren voor gezonde gebouwen
Bouwcriteria – de drie fasen: onder meer eisen aan geluidsisolatie. Prestatie-indicatoren: streef- en referentiewaarden voor geluid.
Hulpvragen
Zijn akoestisch geoptimaliseerde ramen aanwezig? (Meervoudige beglazing met een hogere geluidsisolatiewaarde, bijvoorbeeld asymmetrische glasopbouw of speciaal geluidwerend glas – vermindert geluid dat van buiten binnendringt)
Zijn maatregelen voorzien om contactgeluid te verminderen? (Bijvoorbeeld zwevende dekvloer, contactgeluidisolatie onder de vloerafwerking of een ontkoppelde trapconstructie – vermindert loopgeluiden die naar onderliggende ruimten worden overgedragen)
Welzijnsparameter 6/9
Ruimteakoestiek
Geluidsdrukniveau, achtergrondgeluid en nagalmtijd
Toelichting
Ruimteakoestiek beschrijft hoe geluid zich in een ruimte verspreidt en wordt ervaren.
Goede ruimteakoestiek zorgt ervoor dat spraak duidelijk verstaanbaar is en storende nagalm wordt beperkt.
In de Health Score wordt ruimteakoestiek als onderdeel van de welzijnsparameters beoordeeld.
Hoe beter de akoestische omstandigheden in de ruimte, hoe hoger de beoordeling.
Meer weten? Bouwcriteria: de drie fasen van een gezond gebouw · Wat is een gezond gebouw – en waarom is het de juiste keuze?
Ruimteakoestiek beschrijft hoe geluid zich in een ruimte verspreidt en wordt ervaren.
Goede ruimteakoestiek zorgt ervoor dat spraak duidelijk verstaanbaar is en storende nagalm wordt beperkt.
In de Health Score wordt ruimteakoestiek als onderdeel van de welzijnsparameters beoordeeld.
Hoe beter de akoestische omstandigheden in de ruimte, hoe hoger de beoordeling.
Meer weten? Bouwcriteria: de drie fasen van een gezond gebouw · Wat is een gezond gebouw – en waarom is het de juiste keuze?
Bouwcriteria – de drie fasen: onder meer eisen aan ruimteakoestiek. Wat is een gezond gebouw: basisinformatie over akoestiek en welzijn.
Maximaal geluidsdrukniveau
Achtergrondgeluid
Aanbevolen maximumwaarden voor het continue geluidsniveau door achtergrondgeluid. Worden deze in de betreffende ruimtetypen gehaald?
Ter oriëntatie – wat betekenen de dB(A)-waarden? Decibel (dB) meet het geluidsniveau logaritmisch; +10 dB komt ongeveer overeen met een verdubbeling van de ervaren luidheid. Ter oriëntatie: fluisteren ≈ 30 dB, een normaal gesprek ≈ 60 dB, wegverkeer ≈ 70–80 dB.
Zelf bepalen: Decibel X – dBA-geluidsmeter (iOS) · phyphox (iOS & Android, RWTH Aachen) – gratis alternatief met microfoonsensor, niet specifiek gekalibreerd voor normmetingen in dB(A)
Ter oriëntatie – wat betekenen de dB(A)-waarden? Decibel (dB) meet het geluidsniveau logaritmisch; +10 dB komt ongeveer overeen met een verdubbeling van de ervaren luidheid. Ter oriëntatie: fluisteren ≈ 30 dB, een normaal gesprek ≈ 60 dB, wegverkeer ≈ 70–80 dB.
Zelf bepalen: Decibel X – dBA-geluidsmeter (iOS) · phyphox (iOS & Android, RWTH Aachen) – gratis alternatief met microfoonsensor, niet specifiek gekalibreerd voor normmetingen in dB(A)
Ruimteakoestische eigenschappen (nagalmtijd)
Wordt de maximale nagalmtijd T in de genoemde ruimtetypen gehaald?
Zelf bepalen: acousticcheck.com – smartphonemetingen geven hier alleen een globale indicatie, geen normconforme meting volgens DIN EN ISO 3382
Zelf bepalen: acousticcheck.com – smartphonemetingen geven hier alleen een globale indicatie, geen normconforme meting volgens DIN EN ISO 3382
Welzijnsparameter 7/9
Kantoorruimten voor verschillende activiteiten
Zonering en flexibiliteit van kantoorruimten
Toelichting
In een kantoor vinden verschillende activiteiten plaats. Denk aan geconcentreerd werken, samenwerken en spontaan overleg.
Een goede zonering biedt passende plekken voor deze activiteiten en ondersteunt zo productiviteit en welzijn.
De Health Score beoordeelt daarom de zonering en flexibiliteit van kantoorruimten. Alleen als aan alle vier criteria is voldaan, wordt het volledige aantal punten behaald.
In een kantoor vinden verschillende activiteiten plaats. Denk aan geconcentreerd werken, samenwerken en spontaan overleg.
Een goede zonering biedt passende plekken voor deze activiteiten en ondersteunt zo productiviteit en welzijn.
De Health Score beoordeelt daarom de zonering en flexibiliteit van kantoorruimten. Alleen als aan alle vier criteria is voldaan, wordt het volledige aantal punten behaald.
Vink aan welke van de volgende zones in het kantoor aanwezig zijn:
Beslisregel: vanaf 3 van 4 aanwezige zones geldt de vraag als met ‘Ja’ beantwoord.
→ Resultaat: nog geen keuze
Welzijnsparameters 8–9/9
Overige parameters
Uitzicht, kleurgebruik, materiaalgebruik, toegang tot natuur, balkon/terras, toegankelijke toegang (bij woongebouwen)
Uitzicht
Toelichting
Het uitzicht vanuit binnenruimten kan invloed hebben op het welzijn van gebruikers.
Vooral uitzicht op natuur of een prettige omgeving kan stress verminderen.
In de Health Score wordt de kwaliteit van het uitzicht als onderdeel van de welzijnsparameters beoordeeld.
Hoe beter het uitzicht naar buiten, hoe hoger de beoordeling.
Meer weten? Wat is een gezond gebouw – en waarom is het de juiste keuze?
Het uitzicht vanuit binnenruimten kan invloed hebben op het welzijn van gebruikers.
Vooral uitzicht op natuur of een prettige omgeving kan stress verminderen.
In de Health Score wordt de kwaliteit van het uitzicht als onderdeel van de welzijnsparameters beoordeeld.
Hoe beter het uitzicht naar buiten, hoe hoger de beoordeling.
Meer weten? Wat is een gezond gebouw – en waarom is het de juiste keuze?
Wat is een gezond gebouw: basisartikel, onder meer over uitzicht op natuur/landschap als onderdeel van visueel comfort.
Kleurgebruik
Toelichting
Het kleurgebruik in een gebouw beïnvloedt de waarneming, oriëntatie en het welzijn van gebruikers.
Kleuren kunnen invloed hebben op stemming, concentratie en ontspanning.
De Health Score beoordeelt of kleur bewust en passend bij het gebruik van de ruimte is toegepast.
Hoe gerichter kleuren worden toegepast, hoe hoger de beoordeling.
Meer weten? Wat is een gezond gebouw – en waarom is het de juiste keuze? · Low-Hanging Fruit – checklist voor een gezond gebouw
Het kleurgebruik in een gebouw beïnvloedt de waarneming, oriëntatie en het welzijn van gebruikers.
Kleuren kunnen invloed hebben op stemming, concentratie en ontspanning.
De Health Score beoordeelt of kleur bewust en passend bij het gebruik van de ruimte is toegepast.
Hoe gerichter kleuren worden toegepast, hoe hoger de beoordeling.
Meer weten? Wat is een gezond gebouw – en waarom is het de juiste keuze? · Low-Hanging Fruit – checklist voor een gezond gebouw
Wat is een gezond gebouw: basisinformatie over look-and-feel, kleur en materiaal. Low-Hanging Fruit: eenvoudige maatregelen, onder meer voor look-and-feel.
Materiaalgebruik
Toelichting
Het materiaalgebruik in een gebouw beïnvloedt hoe binnenruimten worden ervaren.
Natuurlijke en emissiearme materialen kunnen bijdragen aan het welzijn en een prettige omgeving.
De Health Score beoordeelt daarom of materialen bewust zijn gekozen met aandacht voor gezondheid.
Hoe bewuster materialen worden gekozen en toegepast, hoe hoger de beoordeling.
Meer weten? Vragenlijst voor gezonde materialen · Biobased bouwen: gezond en circulair
Het materiaalgebruik in een gebouw beïnvloedt hoe binnenruimten worden ervaren.
Natuurlijke en emissiearme materialen kunnen bijdragen aan het welzijn en een prettige omgeving.
De Health Score beoordeelt daarom of materialen bewust zijn gekozen met aandacht voor gezondheid.
Hoe bewuster materialen worden gekozen en toegepast, hoe hoger de beoordeling.
Meer weten? Vragenlijst voor gezonde materialen · Biobased bouwen: gezond en circulair
Vragenlijst: vragen aan leveranciers over gezonde materialen. Biobased bouwen: invloed van biobased materialen op vocht, temperatuur, akoestiek en binnenlucht.
Toegang tot de natuur
Toelichting
Toegang tot natuur kan een positieve invloed hebben op het welzijn, herstel en de gezondheid van gebruikers.
Groen in de omgeving en direct contact met natuur kunnen stress verminderen.
De Health Score beoordeelt daarom hoe goed natuur in of rond het gebouw toegankelijk is.
Hoe directer de toegang, hoe hoger de beoordeling.
Toegang tot natuur kan een positieve invloed hebben op het welzijn, herstel en de gezondheid van gebruikers.
Groen in de omgeving en direct contact met natuur kunnen stress verminderen.
De Health Score beoordeelt daarom hoe goed natuur in of rond het gebouw toegankelijk is.
Hoe directer de toegang, hoe hoger de beoordeling.
Balkon/terras
Toelichting
Een voldoende groot balkon of terras biedt ruimte om buiten te ontspannen en heeft een positieve invloed op welzijn en woonkwaliteit.
De juiste omvang hangt af van het aantal bewoners – een groter huishouden heeft meer ruimte nodig, maar niet evenredig met het aantal personen.
Richtlijn (hoeveel personen er comfortabel plaats zouden moeten vinden):
1 persoon → minimaal 2 personen · 2 personen → minimaal 4 personen · 3 personen → minimaal 5 personen · 4 personen → 4–6 personen · 5+ personen → minimaal 6 personen
Een voldoende groot balkon of terras biedt ruimte om buiten te ontspannen en heeft een positieve invloed op welzijn en woonkwaliteit.
De juiste omvang hangt af van het aantal bewoners – een groter huishouden heeft meer ruimte nodig, maar niet evenredig met het aantal personen.
Richtlijn (hoeveel personen er comfortabel plaats zouden moeten vinden):
1 persoon → minimaal 2 personen · 2 personen → minimaal 4 personen · 3 personen → minimaal 5 personen · 4 personen → 4–6 personen · 5+ personen → minimaal 6 personen
Toegankelijke toegang
Toelichting
Een toegankelijke toegang (bijv. een lift, drempelvrije ingang) maakt het voor alle bewoners – ongeacht mobiliteit of leeftijd – mogelijk om zelfstandig hun woning te bereiken, en verhoogt zo de bruikbaarheid en toekomstbestendigheid van het gebouw.
Een toegankelijke toegang (bijv. een lift, drempelvrije ingang) maakt het voor alle bewoners – ongeacht mobiliteit of leeftijd – mogelijk om zelfstandig hun woning te bereiken, en verhoogt zo de bruikbaarheid en toekomstbestendigheid van het gebouw.
Resultaat
Jouw Health Score
Klaar met de beoordeling? We horen graag wat je van de Health Score vindt. Met jouw feedback kunnen we de tool verder verbeteren.
Bedankt!
Gezondheidsparameters
Welzijnsparameters
Aanbevelingen
Gebouwtype:
Adres:
Datum: